اجبار در فروش ۱۱ قلم کالای اساسی تخلف است یا نه؟

به گزارش ایرنا، در حالیکه اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی فروش اقلام در خارج از ۱۱ قلم کالا را تخلف نمی داند، اداره کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی استان این موضوع را تخلف شمرده است، این دوگانگی تکلیف فروشندگان اقلام کالا برگ و همچنین دریافت کنندگان این کالاها را با چالش روبرو می سازد.

طرح جدید کالابرگ الکترونیکی با تصمیم دولت و با مشارکت دستگاه‌های مختلف از جمله بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت دادگستری، سازمان برنامه و بودجه و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط در دی ماه امسال به دنبال اصلاحات جدید ارزی در سراسر کشور به اجرا رسید.

در این طرح دولت، کالابرگ الکترونیکی به همه افراد ساکن در کشور فارغ از هر گونه دهک‌بندی تعلق می گیرد و آن دسته از افرادی که تاکنون یارانه دریافت نکرده‌اند مشمول دریافت کالا برگ شده‌اند. در این راستا خرید کالابرگ خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی (سازمان بهزیستی کشور و کمیته امداد امام خمینی(ره) ) در دهک‌های اول تا سوم از روز چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد و تا امروز همه دهکها مشمول واریز اعتباری دولت شده‌اند.

طرح مزبور در بیش از ۲۶۰ هزار فروشگاه شامل فروشگاه‌های عمده و خرد و ۱۱ فروشگاه زنجیره‌ای (افق کوروش، اتکا، جانبو، دیلی‌مارکت، رفاه، گندم، مینومارت، هایپر فامیلی، هفت، شیرین عسل و وال‌مارکت) در کل کشور اجرا شده است. اقلام کالایی کالابرگ نیز شامل ۱۱ قلم از جمله مرغ، تخم‌مرغ، گوشت قرمز، حبوبات، قند و شکر، روغن، ماکارونی، برنج، شیر کم چرب، ماست کم چرب و پنیر است.

طبق اعلام اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی از ۴۱ هزار پایانه فروش برای طرح کالابرگ در استان، حدود ۱۶ هزار و ۵۰۰ پایانه فروش کالابرگ در مشهد وجود دارد.

بنا بر گزارشهای دریافت شده از شهروندان، پایانه‌های طرح کالابرگ بنا به خواسته خریداران جدا از ۱۱ قلم کالای اساسی، کالاهای دیگری که در فروشگاه وجود داشته باشد را نیز در قالب کالابرگ به فروش می‌رسانند و طبق توافقی که بین فروشنده و خریدار انجام می‌گیرد، کالای مزبور در سامانه به عنوان اقلام مشمول کالابرگ ثبت می‌شود.

ناصر رجب‌زاده یکی از شهروندان مشهدی در این خصوص مدعی شد که حتی فروشنده یک پاکت سیگار را نیز در قالب کالابرگ به فروش رسانده و به متقاضیان اعلام می‌کرده است که می‌توانند کالای مورد نیاز خود در فروشگاه را در قالب کالابرگ خریداری کنند.

این موضوع مورد پرسش خبرنگار ایرنا از مدیران دستگاه‌های مرتبط با طرح کالابرگ الکترونیکی در خراسان رضوی شد که هر کدام روایت متفاوتی از دیگری داشتند و این ابهام را بوجود آورد که فروش ۱۱ قلم که هدف اصلی دولت در آن تامین مایحتاج اساسی مردم از طریق کالابرگ بوده، در این طرح اجباری است یا خیر؟

خرید همه اقلام با کالابرگ آزاد است یا خیر؟

مدیر بازرسی و نظارت بر اصناف مشهد در گفتگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اولویت قرار دادن نظارت بر عرضه کالابرگ توسط پایانه‌های فروش در این شهر گفت: طبق بررسی انجام شده برخی از واحدهای مشمول طرح کالابرگ الکترونیکی، کالاهای خارج از ۱۱ قلم مشمول کالابرگ را به مردم می‌فروشند.

محسن صیادی توضیح داد: برخی از پایانه‌های فروش کالابرگ کالاهایی خارج از ۱۱ قلم کالای مربوط به کالابرگ عرضه و آن را به عنوان یکی از اقلام مزبور در سامانه مربوطه ثبت می‌کنند که تخلف آشکار است.

وی بیان کرد: بیشترین تخلف احصا شده از پایانه های فروش اقلام کالابرگی در مشهد گران فروشی است، در این راستا طی گشت مشترک بازرسان این مدیریت، تعزیرات حکومتی و دیگر دستگاه‌های نظارتی تعداد ۳۷ پرونده برای واحدهای متخلف در حوزه کالا برگ تشکیل و به تعزیرات حکومتی ارجاع شده است.

مدیر کل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: تفاوت این دوره از طرح کالابرگ با دوره‌های قبل این است که فروشگاه های مشمول نسبت به انتخاب اقلام در قالب فروش کالابرگ اختیار کامل دارند و بسته به اینکه فروش کالاها چقدر صرفه اقتصادی برای آنها داشته باشد، نسبت به عرضه آنها اقدام می‌کنند.

علی باخرد افزود: از سوی دیگر طرح کالابرگ جدید برای ۱۱ قلم کالای اساسی است، اما خریدار می‌تواند با کالابرگ خود کالاهای دیگری غیر از این ۱۱ قلم خریداری کند، در واقع در این طرح این امکان از خریدار سلب نشده که کالای دیگری جدا از ۱۱ قلم خریداری نماید.

تخلفی که از خلا قانونی نشات می‌گیرد

این در حالی است که مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی که متولی اصلی این طرح در استان است، فروش غیر از ۱۱ قلم کالای اساسی در قالب طرح کالابرگ الکترونیکی را تخلف محرز می داند.

محمدرضا ولیان گفت: پایانه فروش طرح کالابرگ ملزم است که ۱۱ قلم کالای اساسی را در قالب این طرح به فروش برساند و فاکتور آن را در سامانه مربوطه ثبت کند، به این معنا که فروشنده مجاز نیست خارج از ۱۱ قلم مزبور، کالای دیگری در قالب طرح کالابرگ در سامانه ثبت نماید اما در عین حال فروشنده نمی‌تواند خریدار را مجبور به خرید این ۱۱ قلم در قالب کالابرگ کند، چراکه این رفتار هم تخلف است.

وی اظهار کرد: فروش اقلام خارج از ۱۱ قلم مزبور در طرح کالابرگ، بر اساس توافقی است که بین خریدار و فروشنده صورت می‌گیرد به طوری که فرد معادل آن ۱۱ قلم، کالای دیگری خریداری کرده و فروشنده آن را به جای یکی از اقلام اساسی (۱۱ قلم) در سامانه ثبت خواهد کرد، اما این مهم قابل رصد از طریق دستگاه‌ نظارتی نیست مگر اینکه خریدار شکایت خود یا تخلف بوجود آمده را در اپلیکیشن «شمیم» ثبت کند که بلافاصله پایانه فرد فروشنده در این طرح قطع و از او سلب امتیاز خواهد شد.

به اعتقاد نگارنده این مطلب و همان طور که مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی تلویحا تایید کرد، به نظر می‌رسد خلا قانونی در این بخش وجود دارد. باید طرح به نحوی اجرا می‌شد که ۱۱ قلم اساسی به عنوان مایحتاج اساسی مردم در قالب کالابرگ به فروش برسد، هدفی که دولت به دنبال آن بود تا اقلام اساسی با قیمت مناسب به دست مردم برسد. چراکه دولت در حذف ارز ترجیحی از کالاهای اساسی تلاش کرد، با واریز یارانه نقدی به نحوی این حذف ارز و افزایش قیمت کالاها را جبران کند.

طبق اعلام اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی حدود ۱۶ هزار و ۵۰۰ پایانه فروش کالابرگ در مشهد وجود دارد. از ابتدای شروع این طرح تا روز ۲۹ آبان ماه، ۷۵۰ هزار تراکنش بانکی برای خرید کالابرگ در استان انجام گرفته به طوری که خانوارها هزار و ۷۰۶ میلیارد تومان خرید داشته‌اند.

کل خانوارهای خراسان رضوی ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار شامل ۶ میلیون و ۷۵۰ هزار نفر هستند.